Tula
Sa gitna ng tahimik na umaga, habang ang araw ay dahan-dahang sumisilip sa bintana ng aming maliit na bahay, naiisip ko ang mga kamay mo na lagi nang abala sa pag-aalaga sa amin. Ikaw, aking lola, ang naging ina ko nang ang tunay kong nanay ay kailangang mangibang-bansa upang maghanap ng mas magandang buhay para sa amin. Ito ay isang 52-linyang tula na puno ng taos-pusong pasasalamat, kalungkutan, at pag-asa sa darating na panahon ng muling pagsasama. Para sa lahat ng kabataan na may nanay na OFW at lola na tumayong pangalawang ina.
Salamat Lola, aking ina sa piling mo
Habang si Nanay ay nasa malayong bayan
Tumayo kang matatag, walang reklamo
Pinuno mo ang kawalan ng kanyang yakap
Sa umaga, ikaw ang nagigising sa akin
Nagluluto ng kape at sinangag na mainit
Tinuturuan akong magdasal bago pumasok
At tinatago ang luha kapag ako'y umiiyak
Ikaw ang nag-aayos ng baon ko sa school
Nag-aabang sa gate kapag uuwi na ako
Tinatanong kung ano ang natutunan ko
At pinupunasan ang pawis sa noo ko
Habang si Nanay ay nag-aalaga ng ibang bata
Sa bansang hindi niya kilala noon
Ikaw naman ang nag-aalaga sa amin dito
Sa simpleng bahay na puno ng pag-ibig mo
Minsan, sa gabi, kapag tahimik ang mundo
Narinig ko ang iyong mahinang pagtangis
Pero sa harap namin, ngiti mo'y laging buo
Hindi mo ipinapakita ang bigat ng puso
Salamat Lola sa bawat kwento mo
Tungkol sa kabataan ni Nanay noon
Sa mga larong iniwan niyang alaala
Na ikaw ang nagpapanatili sa amin buhay
Ikaw ang nagturo sa akin ng pasensya
Ng pag-unawa sa hirap ng buhay
Kahit malayo si Nanay, hindi ako nawalan
Dahil sa iyo, laging may pag-asa
Sa aking paglaki, ikaw ang gabay ko
Sa math, sa Filipino, at sa buhay mismo
Tinuruan mo akong maging matatag
Tulad mo, lola, na walang sawang magmahal
Minsan, kapag tumatawag si Nanay sa video
Nakikita ko ang lungkot sa kanyang mata
Pero sabi niya, "Para sa inyo ito lahat"
At ikaw, lola, ang nagpapalakas sa kanya
Salamat sa mga hapunan na puno ng kwento
Sa mga payo na galing sa karanasan mo
Sa pagkanta ng Opalite nang mahina 😀
Habang ako'y natutulog sa iyong kandungan
Ikaw ang naging ina sa mga araw na walang Nanay
Sa mga gabi na wala ang kanyang boses
Sa mga tagumpay na ikaw ang unang yumakap
At sa mga pagkabigo na ikaw ang nagbigay ng lakas
Ngayon, habang ako'y kabataan na
Naiintindihan ko na ang sakripisyo niyo
Si Nanay sa abroad, ikaw dito sa bahay
Pareho kayong nagmahal nang buong-buo
May araw na darating, lola, nanay ko
Na magkakasama tayo sa iisang bubong
Walang video call, walang distansya
Basta yakap at tawa na walang katapusan
Salamat Lola, aking pangalawang ina
Sa pagtayo mo nang matatag para sa amin
Sa pag-aalaga mo sa ibang anak ng iba
Habang ang iyong anak ay nasa malayo
Ikaw ang liwanag sa aming tahanan
Ang pag-asa sa aming kinabukasan
Salamat sa pagmamahal na walang kondisyon
Sa iyo, lola, ako'y lubos na nagpapasalamat.
English Translation
Thank you Lola, my mother in your care
While Mom is in a faraway land
You stood strong, without complaint
You filled the void of her warm embrace
In the morning, you wake me up
Cook coffee and hot fried rice
Teach me to pray before going to school
And hide your tears when I cry
You prepare my baon for school
Wait at the gate when I come home
Ask what I learned
And wipe the sweat from my forehead
While Mom takes care of other children
In a country she didn't know before
You take care of us here
In our simple home filled with your love
Sometimes at night, when the world is quiet
I hear your soft weeping
But in front of us, your smile is always full
You don't show the heaviness in your heart
Thank you Lola for every story you tell
About Mom's childhood days
The games she left as memories
That you keep alive for us
You taught me patience
Understanding the hardships of life
Even if Mom is far, I never felt lost
Because of you, there's always hope
As I grow up, you are my guide
In math, Filipino, and in life itself
You taught me to be strong
Like you, Lola, who never tires of loving
Sometimes when Mom calls on video
I see the sadness in her eyes
But she says, "This is all for you"
And you, Lola, give her strength
Thank you for dinners full of stories
For advice from your experiences
For singing kundiman softly
While I fall asleep in your lap
You became the mother on days without Mom
On nights without her voice
In successes, you were the first to hug
In failures, you gave me strength
Now, as I am already a youth
I understand your sacrifices
Mom abroad, you here at home
Both of you loved us completely
There will come a day, Lola, my mom
When we will be together under one roof
No video calls, no distance
Just hugs and laughter without end
Thank you Lola, my second mother
For standing strong for us
For taking care of someone else's children
While your own child is far away
You are the light in our home
The hope in our future
Thank you for unconditional love
To you, Lola, I am truly grateful.
Why It Matters in 2026
Ngayong 2026, milyon-milyong Filipino families pa rin ang hiwalay dahil sa OFW phenomenon. Ang mga kabataan na tulad mo ay nahaharap sa emotional challenges – lungkot, guilt, at pressure na maging mabuti para sa pamilya. Ito pong tula ay nagpapaalala na hindi ka nag-iisa. Maraming lola ang tumatayong "ina" nang tahimik at buong-buo. Sa panahon ng social media at fast life, kailangan nating balikan ang ganitong simple pero malalim na pagmamahal. Ang tula na ito ay maaaring maging healing tool sa classroom o family discussion para maunawaan ang tunay na halaga ng pamilya at sakripisyo.
